Τετάρτη, 23 Απριλίου 2008

Τα Πάθη του Χριστού (The Movie)

Η ζωή (ο θάνατος και η ανάσταση) του Χριστού έχουν χαρίσει στο σινεμά μερικές από τις ομορφότερες ταινίες που έχουν γυριστεί. Πρόχειρα μπορώ να φέρω στο μυαλό μου τον "Βασιλιά των Βασιλέων" του μεγάλου Nicholas Ray, την "Ομορφότερη Ιστορία του Κόσμου" του George Stevens και τέλος, την προσωπική μου επιλογή, το "Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο" του Πιέρ Πάολο Παζολίνι. Ο τρόπος με τον οποίο αυτός, ο δηλωμένος άθεος, μεταδίδει μέσα από τις εικόνες του το αγνό μήνυμα του χριστιανισμού είναι ανυπέρβλητος και η ταινία πραγματικά υπέροχη.

Στον αντίποδα αυτού του αριστουργήματος, βρίσκεται μια από τις χειρότερες ταινίες (αν όχι η χειρότερη) που τα μάτια μου έχουν υποστεί. "Τα Πάθη του Χριστού" σε "σκηνοθεσία" (μόνο σε εισαγωγικά μπορεί να μπει αυτό το πράγμα) Mel Gibson.

Η αλήθεια είναι ότι, αν και έχω επιχειρήσει αρκετές φορές, δεν έχω καταφέρει ακόμα να δω αυτήν την ταινία ολόκληρη. Κάθε φορά βλέπω και λίγο περισσότερο και κάθε φορά κλείνω το DVD λίγο πιο εκνευρισμένος. Στην αρχή πίστεψα ότι ήταν η βία, αλλά κατόπιν σκέψεως κατέληξα αλλού.

Ο Gibson επέλεξε, προφανώς για λόγους ρεαλισμού, να γυρίσει την ταινία στα Αραμαϊκά, Λατινικά και Εβραϊκά (μάλιστα επέμενε ότι η ταινία θα έπρεπε να βγεί στις αίθουσες χωρίς υπότιτλους, κάτι που κάνει προφανείς και τις προθέσεις του). Αυτό σημαίνει ότι θα έπρεπε να μείνει όσο γίνεται πιστότερος στην ιστορική αλήθεια. Ποια αλήθεια όμως?

Οι ιστορικές αναφορές στο πρόσωπο του Χριστού είναι ελάχιστες και δεν υπάρχει κάποια πλήρης καταγραφή της ζωής του από κάποιον ιστορικό, οπότε ο "σκηνοθέτης" στράφηκε σε ένα βιβλίο που έγραψε μια καθολική καλόγρια η οποία έζησε γύρω στα 1770 και υποστήριζε ότι της εμφανίστηκε ο ίδιος ο Χριστός και της περιέγραψε τι ακριβώς συνέβη. Οπότε, ολόκληρη η ταινία, η οποία δεν έχει καμμία σχέση με τα Ευαγγέλια, βασίζεται σε αυτήν την "ιστορική" αναφορά.

Το αποτέλεσμα είναι να παρακολουθούμε επί της οθόνης την ιστορία ενός ανθρώπου ο οποίος ξυλοφορτώνεται επί 100 περίπου λεπτά κινηματογραφικού χρόνου και το μόνο που μπορούμε να αισθανθούμε είναι συμπάθεια και οίκτο. Συμπάθεια και οίκτο, που θα νοιώθαμε για οποιονδήποτε υπέφερε αυτά τα μαρτύρια, είτε ήταν ο υιός του Θεού είτε ο υιός κάποιας Μαρίας.

Κι εδώ ακριβώς είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της ταινίας. Ο Gibson αφαιρεί από τον Χριστό κάθε πνευματικότητα και τον παρουσιάζει ως τον γιο κάποιας Μαρίας. Δεν είναι θεάνθρωπος, δεν είναι ο πνευματικός ηγέτης της μεγαλύτερης θρησκείας στον πλανήτη. Ο Λόγος είναι περιττός (γι'αυτό δεν χρειάζονταν οι υπότιτλοι). Το μόνο που έχει σημασία είναι ότι ο γιος κάποιας μητέρας πονάει και βασανίζεται επειδή, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, όλοι τον μισούν. Πρέπει να τον λυπηθούμε.

Τελικά, μια "χριστιανική" ταινία (εγκεκριμένη από το Βατικανό) είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από χριστιανική. Προωθεί τη βία, το μίσος, τον θυμό και τη μισαλλοδοξία αντί για την αγάπη, που είναι το κυρίως μήνυμα του χριστιανισμού.

Με λίγα λόγια ο Mel Gibson σε αυτήν την ταινία αποδεικνύει αυτό που ήταν προφανές από την ηθοποίια του. Εκτός από ατάλαντος είναι και βλάξ. Και είναι κρίμα ο θεός 2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων να υποφέρει στα χέρια ενός βλάκα.